Người dân được gì khi sống trong thành phố thông minh?

0

Không thiếu ví dụ về thành phố thông minh, nhưng định nghĩa vẫn còn khá mơ hồ.

Thế nào là một thành phố thông minh? Câu hỏi hoàn toàn tự nhiên này không dễ có câu trả lời chuẩn xác, dù thuật ngữ “thành phố thông minh” đã trở nên phổ biến khi nhiều thành phố lớn trên thế giới tìm cách áp dụng công nghệ để nâng cao chất lượng sống của cư dân, trước áp lực đô thị phát triển quá nhanh trong những năm gần đây. Vì thế hai chữ “thông minh” gắn liền thành phố dễ nhận được sự cổ vũ của cả khu vực công lẫn tư nhân. Nhưng ứng dụng công nghệ ra sao để thành phố trở nên “thông minh” có thể hiểu rất rộng, đôi khi thậm chí là mơ hồ.

Một ví dụ dễ hiểu về thành phố thông minh như dùng cảm biến để quản lý đèn đường, qua đó giúp giảm đáng kể mức tiêu thụ năng lượng.

Thậm chí, người ta có thể đưa ra những con số cụ thể về những lợi ích đạt được từ những sáng kiến như vậy – đại loại như đã tiết kiệm được một số tiền nào đó trong khoảng thời gian bao lâu.

Những ví dụ điển hình khác có thể gặp là: sử dụng cảm biến để theo dõi tình hình rò rỉ nước sạch nhằm chống thất thoát nước cấp cho thành phố. Hoặc giám sát mức ô nhiễm trong không khí để kịp thời cung cấp thông tin cảnh báo cho người dân, nhất là những người dễ nhiễm bệnh về đường hô hấp kịp thời đối phó. Cảnh sát cũng có thể dùng cảm biến video để theo dõi nghi phạm trong đám đông. Cảm biến có thể xác định một bãi đỗ xe đã đầy và gửi tín hiệu tới các bảng báo chỉ dẫn điện tử trên đường phố để lái xe biết mà chuyển hướng sang điểm đỗ khác, khỏi đi lòng vòng…

Từ những xy hướng đô thị sinh thái

Tương lai của đô thị là quy hoạch và phát triển theo xu hướng đô thị sinh thái thông minh bền vững (Sustainable Smart Eco City). Sự thất bại các thuyết về đô thị như thuyết lý tưởng đô thị của Le Corbusier, thuyết Neighborhood unit theory của Perry, thuyết cội nguồn đô thị của Howard,… ở nửa đầu thế kỷ 20 đã dẫn đến sự mất lòng tin về những khái niệm quan trọng về phát triển đô thị mà trước đó chúng được coi như là tiêu chuẩn của quy hoạch đô thị trên thế giới. Tuy nhiên không tiếp nối những thất bại đó vào cuối thế kỷ 20 những thuyết như phát triển bền vững (ESSD), New Urbanism, Smart Growth (tăng trưởng thông minh)… đã khởi động lên những định nghĩa mới về đô thị. Các thuyết này đều đưa ra quan điểm chung cho đô thị sinh thái là đô thị phải chú trọng tới sự phát triển bền vững, tăng cường tính tuần hoàn tự nhiên, đa dạng hệ sinh thái.

Tăng trưởng thông minh (smart growth) là phương thức quản lý quy hoạch đô thị nhằm phát triển kinh tế song song với bảo tồn môi sinh, nâng cao chất lượng cuộc sống… Khái niệm này được Gleddeniny – thống đốc của Maryland lần đầu tiên thực hiện vào năm 1997 trong chương trình Tăng trưởng thông minh và quy hoạch bảo vệ các vùng lân cận (Neighborhood Conservation Program). Nguyên tắc cơ bản của tăng trưởng thông minh nhấn mạnh vào tính hiệu quả, dung hợp giữa các mục đích sử dụng đất, lựa chọn phương thức thiết kế kiến trúc mật độ cao, cung cấp đa dạng sự lựa chọn về nhà ở, xây dựng hành lang thân thiện cho người đi bộ, tạo nên sức hút hấp dẫn và tính khác biệt cho các khu công cộng, quy hoạch không gian mở, đất nông nghiệp, bảo tồn các khu vực quan trọng để gìn giữ môi sinh và cảnh quan tự nhiên, cung cấp các phương tiện giao thông đa dạng, nâng cao sự hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức liên quan với ban quản lý về quy hoạch và chính sách đô thị…

Một mô hình Thành phố thông minh ở Hàn Quốc 

Xu hướng phát triển tương lai của đô thị còn được đề cập rất nhiều và đa dạng trong các quan điểm như Compact City, TND (Traditional Nighborhood Development), Underground Development, Waterfront Development, TOD, Mixed Landuse Development, MXD… Điểm chung của những xu hướng mới này là đưa ra chủ trương phải bảo tồn và duy trì môi trường sinh thái tự nhiên, quản lý hiệu quả sự biến động gia tăng của dân số thành thị thông qua việc phân bố hợp lý mật độ không gian thích hợp.

Thêm vào đó tương lai của phát triển đô thị sẽ tập trung chủ yếu thông qua máy tính, thể hiện thông qua số người sử dụng máy tính ngày càng cao. Vì vậy, việc tích hợp thông tin từ hiện thực đang diễn ra trên thế giới để thông qua máy tính kết nối mạng cung cấp nhiều thông tin cho người dùng cũng là xu hướng được quan tâm nhiều.

Thành phố thông minh như là nơi vui thú

Rất nhiều những ví dụ về thành phố thông minh thể hiện lợi ích mà công nghệ mang lại, nhưng thành phố thông minh còn có thể là nơi vui thú. Hồi cuối năm ngoái, thành phố Briston (Anh) trang bị hệ thống cảm biến hồng ngoại tùy biến tích hợp cho đèn đường để ghi lại bóng của những người đi bộ ngang qua. Những cái bóng sau đó được chiếu trở lại thông qua đèn đường cho những người đi sau nhìn thấy.

Mang tên “Shadowing”, sáng kiến mang tính nghệ thuật sắp đặt công cộng này đã giành giải thưởng Playable City Award ở Anh, và được thảo luận tại hội nghị quốc tế mới được tổ chức ở thành phố Ngân Xuyên (Trung Quốc) với sự tham dự của các chính trị gia và các chuyên gia công nghệ trên khắp thế giới. Dự án được xem như một ví dụ điển hình về việc tạo ra trong thành phố một không gian sống mở, lập trình được, dựa trên mạng viễn thông tốc độ cao và các phần mềm cùng phần cứng mới nhất. Nó cho thấy thành phố thông minh không đơn thuần chỉ là tiết kiệm tiền bạc, mà có thể là nơi hấp dẫn và sống vui vẻ.

“Nhiều dự án thành phố thông minh không đem lại ngay lợi tức đầu tư (ROI)”, theo Carl Piva, phó chủ tịch các chương trình chiến lược tại TM Forum – một hiệp hội phi lợi nhuận toàn cầu bao gồm 950 tổ chức thành viên, có mục tiêu hướng dẫn nghiên cứu chuyển đổi kinh doanh số, trong đó có các sáng kiến thành phố thông minh. Ông cho rằng công nghệ sẽ trở nên ngày càng vô hình, thậm chí tới mức con người không thực sự nhận biết sự hiện diện của công nghệ. Và để dành được sự tín nhiệm của người dân, chính quyền sẽ phải đầu tư để thành phố của họ trở nên thông minh. Sẽ cần phải thu hút các doanh nghiệp và những cá nhân có khả năng đóng góp công sức làm cho thành phố phát triển, trở thành nơi đáng sống.

Các nhà lãnh đạo khác nhau sẽ có những hướng tập trung khác nhau, nhưng Piva cho rằng “thành phố thông minh” là một khái niệm rộng, đôi khi khó mường tượng cho rạch ròi làm băn khoăn không ít người dân thành phố, bởi một phần tiền thuế họ đóng được dùng để chi trả cho các dự án thành phố thông minh.

Chẳng hạn một số thành phố muốn tập trung vào việc xây dựng các cộng đồng công nghệ, như thành phố Kansas ở bang Missouri (Mỹ) đang thực hiện một dự án đầy tham vọng là tạo ra khu tập trung cho các công ty công nghệ khởi nghiệp dọc theo một tuyến xe điện 2,2 dặm xây mới. Chính quyền thành phố đang hợp tác với Cisco lắp đặt nhiều loại cảm biến giám sát do công ty Sensity Systems cung cấp, để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống đèn đường LED. Các loại cảm biến thông minh khác tạo nên mạng IoT (Internet of Things) rộng lớn sẽ được bổ sung dần.

Nhiều thành phố khác, nhất là ở Brazil, đang tập trung áp dụng công nghệ vào lĩnh vực du lịch, nhằm đem lại nhiều thuận lợi cho du khách.

Chỉ công nghệ là chưa đủ

Ngày 19/9, tại TPHCM, Viện Khoa học và Công nghệ Tính toán cùng Hội Tin học TPHCM tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp tổng thể cho đô thị thông minh – Smart City 360 độ”.

Thông tin từ hội thảo cho biết hiện nay, nhiều địa phương ở Việt Nam đã bắt đầu triển khai xây dựng đề án thành phố thông minh, đô thị thông minh như Đà Nẵng, Quảng Ninh, TP HCM, Cần Thơ, Kiên Giang, Lâm Đồng, Bình Dương, Thanh Hóa, Hải Phòng…

 

Phần lớn các đề án đều chú trọng ứng dụng công nghệ để kết nối, thu thập và phân tích thông tin của người dân và các cấp quản lý để nâng cao chất lượng sống của cư dân và đảm bảo phát triển bền vững.

Ông Lê Quốc Cường, Phó Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông TPHCM chia sẻ, TP được xem là nơi ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) hàng đầu cả nước. Tuy nhiên, việc ứng dụng này hiện vẫn chưa mang tính tổng thể, chưa đạt được kết nối cao giữa các lĩnh vực. Do đó chia sẻ sử dụng nguồn lực CNTT chung phục vụ cho hội nhập của chính quyền, phục vụ người dân và đáp ứng nhu cầu phát triển chưa đạt được như mong muốn.

Ông Nguyễn Quang Thanh, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông Đà Nẵng cho biết TP này đã có một quá trình dài trong việc tin học hóa công tác quản lý hành chính, xây dựng mô hình, triển khai Chính quyền điện tử và theo xu thế phát triển, Đà Nẵng “chập chững” với những bước đi của thành phố thông minh.

Dù vậy, ông Nguyễn Quang Thanh cho rằng, chỉ công nghệ là chưa đủ và ý niệm rằng công nghệ và quản trị đô thị sẽ tự động đem đến đô thị tốt hơn là chưa có cơ sở. Cần hướng tới cả việc nâng cao giá trị của các thành phần phi vật thể như vốn xã hội, vốn con người, vốn tri thức của các công ty, vốn tổ chức trong các cơ quan quản lý.

Nhiều chuyên gia cũng đồng tình rằng việc xây dựng đô thị thông minh, bên cạnh công nghệ, rất cần sự chung tay của người dân. Với định hướng trên, Tiến sĩ Đoàn Xuân Huy Minh – Viện Khoa học và Công nghệ Tính toán cho biết dự án Smart Saigon được hình thành từ ý tưởng khai thác thông tin từ cộng đồng kết hợp Hệ thống thông tin địa lý để xử lý và hiển thị thông tin xã hội theo thời gian thực.

Đây là chương trình tự động tổng hợp, hiển thị và chia sẻ các thông tin ngập lụt và giao thông được gửi từ người dùng mạng xã hội, kết hợp với thông tin giao thông và báo ngập chính thức từ các cơ quan quản lý trên địa bàn TPHCM. Tiến sĩ Đoàn Xuân Huy Minh cho biết, tuy mới hoạt động thời gian ngắn (tháng 5/2017), nhưng dự án đã cho thấy kết quả khả quan từ sự tham gia tích cực của người dân trong hoạt động cảnh báo ngập lụt.

“Thành công bước đầu trong cộng đồng cho thấy sự ủng hộ tích cực của người tham gia và các cơ quan quản lý của nhà nước. Đặc biệt, với sự phát triển của các phương tiện điện tử hiện đại và sự tiện dụng của các hệ thống di động, kết nối thông minh, người dân đã không còn ngại ngần trong các tương tác với chính quyền”, Tiến sĩ Huy đánh giá.

9 tiện ích người dân được hưởng khi TPHCM trở thành đô thị thông minh

Chiều 26 -11, UBND TPHCM đã tổ chức Hội nghị công bố Đề án “Xây dựng TPHCM trở thành đô thị thông minh giai đoạn 2017-2020, tầm nhìn đến năm 2025” hướng đến 4 mục tiêu lớn: Đảm bảo mức độ tăng trưởng kinh tế bềnh vững, hướng đến kinh tế trí thức, kinh tế số; Quản trị đô thị hiệu quả trên cơ sở dự báo; Nâng cao chất lượng môi trường số và làm việc; Tăng cường sự tham gia quản lý của người dân, tổ chức.

9 tiện ích người dân được hưởng khi thực hiện thành công Đề án 

– Đảm bảo một môi trường sống thoải mái, tích cực, lành mạnh và an toàn
– Sử dụng năng lượng với chi phí thấp
– Hệ thống giao thông công cộng tiện lợi
– Giảm thiểu tác động của ngập nước
– Dịch vụ y tế tốt hơn
– An tâm khi sử dụng thực phẩm
– Học sinh có thể học tại các trường học đạt chất lượng tốt
– Không khí trong lành, nguồn nước sạch
– Tỷ lệ tội phạm thấp
Ngoài ra, các lĩnh vực như chính quyển điện tử; chỉnh trang và phát triển đô thị; chống ngập… cũng được đặt ra thành từng hạng mục cụ thể.
nguồn: PCworld, NDH.vn, SGGPO, Ashui.com

LEAVE A REPLY